7

Zdrowie psychiczne

Last Updated: czerwca 3, 2023

Featured Image

Table of Contents

Zdrowie psychiczne obejmuje wiele aspektów dobrostanu psychicznego, w tym czynniki psychologiczne, emocjonalne, duchowe i społeczne. Jest rzeczą normalną, że zdrowie psychiczne ulega wahaniom w ciągu całego życia.

Praca nad poprawą zdrowia psychicznego przynosi wiele korzyści, w tym poprawę zdrowia fizycznego, powiązań społecznych, sukcesów akademickich i zawodowych oraz ogólnego zadowolenia z życia.

 

Co to jest zdrowie psychiczne?

czym jest zdrowie psychiczneZdrowie psychiczne odnosi się do dobrostanu psychicznego danej osoby. Dobrostan psychiczny obejmuje komponenty psychologiczne, emocjonalne, duchowe i społeczne. Zdrowie psychiczne wskazuje, jak dana osoba radzi sobie z życiowymi stresorami i wyzwaniami. Zdrowie psychiczne jest również w dużym stopniu zintegrowane ze zdrowiem fizycznym. Podobnie jak zdrowie fizyczne, może się ono zmieniać w ciągu całego życia. Rozwijanie strategii zdrowia psychicznego może poprawić ogólną jakość życia, zdrowie fizyczne, relacje osobiste i radzenie sobie z wyzwaniami życiowymi.

 

Warunki zdrowia psychicznego

Warunki zdrowia psychicznego, znane również jako zaburzenia zdrowia psychicznego, znacząco wpływają na myślenie, nastrój lub zachowanie, wpływając na zdolność do funkcjonowania w codziennych czynnościach i radzenia sobie z obowiązkami. Istnieje wiele kategorii zaburzeń zdrowia psychicznego, w tym, ale nie tylko, zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju, schizofrenia, zaburzenia odżywiania i uzależnienie od substancji.

 

Zaburzenia lękowe

Zaburzenia lękowe są stanami zdrowia psychicznego charakteryzującymi się nadmiernym strachem lub zmartwieniem. Te uczucia strachu lub niepokoju mogą mieć dużą intensywność lub trwać przez długi czas. Wiele warunków zalicza się do zaburzeń lękowych. Należą do nich uogólnione zaburzenie lękowe (GAD), zaburzenie paniczne, zaburzenie stresu pourazowego (PTSD), zaburzenie lęku społecznego i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD).

 

Uogólnione zaburzenie lękowe

Uogólnione zaburzenie lękowe występuje, gdy osoba doświadcza wysokiego poziomu zmartwień dotyczących wydarzeń życiowych lub sytuacji, które nie są proporcjonalne do rzeczywistej sytuacji. Ten poziom zmartwień jest często trudny do kontrolowania przez osobę i wpływa na codzienne funkcjonowanie.

 

Zaburzenia paniczne

Zaburzenie paniczne powoduje intensywny lęk lub panikę z objawami fizycznymi, takimi jak wyścig serca, duszność, bóle w klatce piersiowej i poczucie zagłady. Są one również nazywane atakami paniki.

 

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD)

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne jest wtedy, gdy osoba doświadcza nawracających lub obsesyjnych myśli i powtarzających się zachowań zwanych kompulsjami.

 

Lęk społeczny/fobia społeczna

Lęk społeczny lub fobia jest zaburzeniem lękowym charakteryzującym się unikaniem interakcji społecznych lub sytuacji ze względu na strach przed osądem ze strony innych lub zakłopotaniem.

 

Zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD)

Zespół stresu pourazowego (PTSD) to zaburzenie zdrowia psychicznego spowodowane przeżyciem traumatycznego wydarzenia. Osoby cierpiące na PTSD mogą doświadczać silnego niepokoju, retrospekcji traumatycznego wydarzenia i niekontrolowanych myśli.

 

Zaburzenia nastroju

Zaburzenia nastroju to warunki zdrowia psychicznego, które bezpośrednio wpływają na emocje lub nastrój. Osoba z zaburzeniami nastroju może doświadczać skrajnego smutku i bezradności, okresów nadmiernego szczęścia lub kombinacji obu tych stanów. Powszechne zaburzenia nastroju obejmują depresję, chorobę dwubiegunową, chorobę afektywną sezonową i przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne.

 

Depresja

Depresja, znana również jako poważne zaburzenie depresyjne, występuje wtedy, gdy ludzie doświadczają uporczywego smutku, poczucia beznadziejności, utraty zainteresowania wykonywanymi czynnościami, problemów z koncentracją i myśleniem oraz zaburzeń snu. Chociaż normalne jest występowanie okresów, w których doświadcza się smutku, osoba z poważnymi zaburzeniami depresyjnymi doświadcza poważnych objawów, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie i relacje osobiste. Objawy depresji obejmują anhedonię (utratę przyjemności z czynności, które wcześniej były przyjemne), myśli o bezwartościowości i poczuciu winy, trudności z koncentracją i zmęczenie. 

 

zaburzenie dwubiegunowe

Zaburzenie dwubiegunowe jest zaburzeniem nastroju, w którym osoba doświadcza skrajnych zmian w swoim nastroju, najczęściej z okresami skrajnie niskimi (depresja) i okresami skrajnie wysokimi (mania). Te zmiany nastroju występują w cyklach, w których ludzie doświadczają okresu depresji, a następnie okresu manii. W pewnych okolicznościach, depresja i mania mogą występować jednocześnie.

 

Choroba afektywna sezonowa

Choroba afektywna sezonowa to zaburzenie nastroju, na które wpływ mają zmiany sezonowe. Najczęściej wiąże się z obniżonym nastrojem, który występuje jednocześnie z chłodniejszymi, ciemniejszymi porami roku, szczególnie na półkuli północnej.

 

Schizofrenia

Zaburzenie, w którym ludzie nieprawidłowo interpretują rzeczywistość. Osoba ze schizofrenią może doświadczać omamów wzrokowych i słuchowych, urojeń i nieuporządkowanych myśli. Osoby ze schizofrenią mogą również mieć zdezorganizowaną mowę i zachowania motoryczne. Objawy schizofrenii zwykle zaczynają się pojawiać we wczesnej dorosłości.

 

Zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania to stany zdrowia psychicznego, które wpływają na zachowania żywieniowe. Anoreksja jest zaburzeniem odżywiania, w którym ludzie mają nienormalnie niską masę ciała z powodu ekstremalnych ograniczeń żywności. Anoreksja jest zwykle spowodowana intensywnym lękiem otaczającym jedzenie, przybieranie na wadze i zniekształcone postrzeganie masy ciała.

Bulimia jest zaburzeniem odżywiania, w którym ludzie doświadczają cykli binging (jedzenie dużych ilości żywności) i purging (jazda się z żywności w niezdrowy sposób, takich jak wymioty). Osoby z bulimią mogą również regularnie ograniczać spożycie pokarmów. Wreszcie, zaburzenia odżywiania typu "binge eating disorder" to sytuacja, w której ludzie jedzą duże ilości jedzenia z powodu poczucia braku kontroli nad przyjmowaniem pokarmu.

 

Przyczyny problemów ze zdrowiem psychicznym 

przyczyny problemów ze zdrowiem psychicznymNie ma udowodnionej jedynej przyczyny problemów ze zdrowiem psychicznym. Większość badań sugeruje, że warunki zdrowia psychicznego mogą być spowodowane przez czynniki biologiczne, osobiste, społeczne i środowiskowe, traumatyczne wydarzenia i brak wsparcia społecznego.

 

Czynniki biologiczne

Biologiczne czynniki problemów ze zdrowiem psychicznym mogą obejmować czynniki genetyczne. Niektóre warunki zdrowia psychicznego mogą przebiegać w rodzinach i mają powiązania genetyczne. Badania sugerują, że wiele warunków zdrowia psychicznego może wynikać z nieprawidłowości genetycznych predysponujących kogoś do problemów zdrowia psychicznego i innych czynników, takich jak stresujące wydarzenia życiowe, które wyzwalają początek tych warunków zdrowia psychicznego.

Inne czynniki biologiczne związane ze stanami zdrowia psychicznego obejmują wiek i płeć. Na przykład, istnieją wyższe wskaźniki depresji wśród kobiet niż mężczyzn, ale mężczyźni wykazują wyższe wskaźniki ideacji samobójczych i samobójstw. Wreszcie, problemy ze zdrowiem psychicznym mogą wskazywać na fizyczne nieprawidłowości w strukturze mózgu. Zmiany w strukturze lub funkcjonowaniu mózgu mogą powodować znaczące zmiany w nastroju, zachowaniu i wzorcach myślenia związanych z wieloma warunkami zdrowia psychicznego.

 

Czynniki osobiste

Zdrowie psychiczne może być również związane z czynnikami osobistymi, takimi jak odporność psychiczna, która określa, w jaki sposób dana osoba radzi sobie z wyzwaniami życiowymi i stresorami. Osobiste czynniki stylu życia mogą również pomóc w zapobieganiu problemom ze zdrowiem psychicznym, takie jak posiadanie pozytywnych mechanizmów radzenia sobie ze stresem lub posiadanie nawyków zdrowego stylu życia, w tym aktywności fizycznej i zdrowej diety. Zdrowie fizyczne również może być czynnikiem wpływającym na zdrowie psychiczne. Na przykład, posiadanie przewlekłych chorób fizycznych może negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne danej osoby. 

 

Czynniki społeczne i środowiskowe

Środowisko może znacząco wpływać na zdrowie psychiczne. Ubóstwo i stresory ekonomiczne mogą przyczynić się do niektórych problemów ze zdrowiem psychicznym. Brak dostępu do pożywnej żywności może być również czynnikiem przyczyniającym się do tego. Wymagania i warunki pracy mogą również wpływać na zdrowie psychiczne danej osoby. Wreszcie, pogoda i środowisko mogą wywoływać stany zdrowia psychicznego, takie jak choroba afektywna sezonowa.

 

Doświadczenia życiowe

Doświadczenia życiowe są istotnymi czynnikami wpływającymi na zdrowie psychiczne danej osoby. Traumatyczne wydarzenia z przeszłości i niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa, takie jak wykorzystywanie dzieci, mogą przyczynić się do wielu zaburzeń zdrowia psychicznego, takich jak zespół stresu pourazowego i lęk uogólniony.

 

Wsparcie społeczne

Wsparcie społeczne i dobrostan społeczny są również związane ze zdrowiem psychicznym danej osoby. Nagła utrata wsparcia społecznego, taka jak śmierć rodzica lub partnera, może wywołać zaburzenia zdrowia psychicznego. Ponadto, bycie w toksycznym lub niezdrowym związku może znacząco wpłynąć na zdrowie psychiczne danej osoby. Wreszcie, izolacja społeczna może przyczynić się do słabego zdrowia psychicznego.

 

Piętno zdrowia psychicznego

zrozumienie zdrowia psychicznegoStygmat zdrowia psychicznego obejmuje dyskryminację, stereotypy lub uprzedzenia dotyczące osób z zaburzeniami psychicznymi. Dyskryminacja występuje, gdy ludzie są traktowani inaczej ze względu na ich warunki zdrowia psychicznego. Stereotypy i uprzedzenia to z góry założone uprzedzenia wobec osób z zaburzeniami psychicznymi. 

Stygmatyzacja zdrowia psychicznego ma wiele negatywnych skutków, ponieważ może powstrzymywać ludzi przed szukaniem pomocy i leczenia w zakresie zdrowia psychicznego. Publiczne piętno zdrowia psychicznego to negatywne poglądy na temat zdrowia psychicznego narzucone osobie przez innych. Samopiętno choroby psychicznej obejmuje zinternalizowany wstyd, który dana osoba ma na temat swojego zdrowia psychicznego.

 

Strategie poprawy zdrowia psychicznego

Szukanie pomocy u specjalisty od zdrowia psychicznego

Wiele osób szuka pomocy u specjalistów od zdrowia psychicznego, gdy ich zdrowie psychiczne z czasem negatywnie wpływa na ich samopoczucie. Specjaliści od zdrowia psychicznego mogą pomóc ludziom w znalezieniu strategii i mechanizmów radzenia sobie, zapewnić wsparcie i być obiektywną osobą, z którą można omówić swoje uczucia.

 

Medytacja i Mindfulness

Medytacja i mindfulness mają wiele udowodnionych pozytywnych skutków dla zdrowia psychicznego. Medytacja i mindfulness to praktyki, które zmniejszają stres i niepokój. Medytacja, taka jak medytacja wdzięczności, pomaga promować optymistyczne spojrzenie na życie. Ponadto, medytacja i mindfulness to sposoby na autorefleksję i poprawę samoświadomości. Może to pomóc w poprawie zdrowia psychicznego, ponieważ zwiększona samoświadomość pozwala na określenie potrzeb, celów i granic. Samoświadomość może również poprawić osobiste relacje i połączenia.

 

Utrzymanie zdrowia fizycznego

Zdrowie fizyczne jest bardzo powiązane ze zdrowiem psychicznym, dlatego praca nad zdrowiem fizycznym często skutkuje poprawą zdrowia psychicznego. Może to obejmować zwiększenie poziomu aktywności fizycznej, właściwe odżywianie i priorytetowe traktowanie samoopieki.

 

Zmiany w stylu życia

Zmiany w stylu życia mogą mieć również pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne. Obejmuje to poprawę harmonogramu snu i higieny snu. Inną zmianą stylu życia, która pozytywnie wpływa na poprawę, jest nadanie priorytetu zdrowej równowadze między pracą a życiem prywatnym. Zaangażowanie w zajęcia rekreacyjne również ma znaczący pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne. 

 

Strategie zarządzania stresem

Strategie radzenia sobie zestresem pomagają w radzeniu sobie z życiowymi stresorami i wyzwaniami oraz sprzyjają zachowaniu pozytywnego zdrowia psychicznego. Powszechne strategie radzenia sobie ze stresem obejmują techniki oddechowe (oddychanie "pudełkowe", głębokie i przez zaciśnięte usta), stopniową relaksację i aromaterapię. Udowodniono również, że praktykowanie jogi i medytacji zmniejsza stres i stanowi pozytywny mechanizm radzenia sobie z nim.

 

Praktykowanie wdzięczności

Dziennik wdzięczności wspomaga zdrowie psychiczne poprzez umożliwienie ludziom dostrzeżenia dobra i pozytywów w ich życiu. Badania pokazują, że dziennik wdzięczności pozytywnie wpływa na zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne. Praktykowanie dziennikarstwa wdzięczności jest tak proste, jak zapisanie trzech osób, doświadczeń lub rzeczy, za które jesteśmy wdzięczni każdego dnia.

 

Łączenie się ze wsparciem społecznym

Posiadanie dobrego wsparcia społecznego jest pomocne dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Poleganie na zaufanym wsparciu społecznym pomaga osobie radzić sobie ze stresem i wykazano, że obniża ciśnienie krwi, a nawet zwiększa odporność organizmu. Bliskie relacje pozwalają na omówienie emocji i otrzymanie wskazówek od zaufanych osób. Dołączenie do lokalnych klubów lub zajęć może być świetnym sposobem na poszerzenie sieci społecznej. Istotne jest, aby zastanowić się nad swoimi relacjami społecznymi.

 

Korzyści z poprawy zdrowia psychicznego i dobrostanu psychicznego

jak poprawić zdrowie psychiczneIstnieje wiele korzyści z poprawy zdrowia psychicznego. Praca nad zdrowiem psychicznym pomaga zwiększyć zdolność do radzenia sobie z wyzwaniami życiowymi i być bardziej odpornym. Posiadanie pozytywnego zdrowia psychicznego poprawia również relacje osobiste. Poprawa zdrowia psychicznego może również pomóc w komfortowym podejmowaniu bardziej znaczącego ryzyka w życiu i osiąganiu swoich celów. 

Zdrowie psychiczne wpływa na zdrowie fizyczne, dlatego poprawa zdrowia psychicznego może również poprawić zdrowie fizyczne. Badania pokazują, że osoby z pozytywnym zdrowiem psychicznym mają mniejsze szanse na posiadanie przewlekłej choroby, takiej jak wysokie ciśnienie krwi.

Badania pokazują również, że ludzie, którzy pracują nad poprawą swojego zdrowia psychicznego, widzą życie bardziej pozytywnie. Są też bardziej kreatywne i odnoszą lepsze sukcesy zawodowe i akademickie. Wreszcie, ci, którzy pracują nad poprawą swojego zdrowia psychicznego mają wyższą ogólną zgłoszoną satysfakcję z życia i ogólny stan zdrowia.

 

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są objawy posiadania poważnych zaburzeń psychicznych?

Oznaki i objawy chorób psychicznych mogą się różnić w zależności od osoby i zależy od stanu zdrowia psychicznego danej osoby. Niektóre wspólne oznaki i objawy obejmują ekstremalne zmiany nastroju, wycofanie z relacji osobistych, zmniejszenie zainteresowania działaniami, zmniejszenie zdolności do skupienia się i koncentracji oraz problemy ze snem.

 

Jakie są najlepsze sposoby na radzenie sobie ze stresem i poprawę zdrowia psychicznego?

Dla wielu osób posiadanie pozytywnych strategii radzenia sobie włączonych do codziennego życia może pomóc w radzeniu sobie z życiowymi stresorami. Obejmują one udział w regularnej aktywności fizycznej, praktykowanie jogi w przypadku lęku i stresu, praktykowanie mindfulness i medytacji, łączenie się z bliskimi, wyznaczanie granic, praktykowanie głębokiego oddychania i technik relaksacyjnych oraz znajdowanie sensownych działań, które przynoszą radość.

 

Czy można wyjść z choroby psychicznej?

Tak, jest to całkowicie możliwe, aby odzyskać od problemu zdrowia psychicznego. Gdy ludzie znajdą skuteczne zabiegi i techniki zmniejszania objawów i poprawy ich zdrowia psychicznego, mogą prowadzić szczęśliwe i satysfakcjonujące życie. Objawy chorób psychicznych mogą powracać od czasu do czasu dla niektórych osób, ale posiadanie skutecznych technik zdrowia psychicznego może pomóc ludziom radzić sobie i poprawić swoje zdrowie psychiczne przez całe życie.

 

Wysoko funkcjonujący lęk

9 min read

Wysoko funkcjonujący lęk

Fizyczne i psychiczne skutki stresu i lęku mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie jednostki. Wysoko funkcjonujący lęk może przybierać różne formy i...

Dobre samopoczucie

11 min read

Dobre samopoczucie

Dobrostan to wielowymiarowa koncepcja, która obejmuje wiele powiązanych ze sobą czynników. Jest on powszechnie uznawany za optymalny stan zdrowia...

Wdzięczność

9 min read

Wdzięczność

Rozwijanie postawy wdzięczności może stworzyć ogromne zmiany w naszym życiu, a nawet prowadzić do lepszego zdrowia psychicznego. Przeczytaj ten...

Emocje

15 min read

Emocje

Emocje to złożone stany psychiczne, których nie należy mylić z nastrojami i uczuciami. W szczególności emocje są świadomymi reakcjami psychicznymi,...

Stres

9 min read

Stres

Stres to reakcja ciała i umysłu na trudne sytuacje lub wymagania. Stres może objawiać się reakcjami fizycznymi, psychicznymi lub emocjonalnymi....

Gaslighting

9 min read

Gaslighting

Poznaj subtelne, ale szkodliwe narzędzie psychologiczne jakim jest gaslighting. Dowiedz się, czym jest, skąd się bierze i jak rozpoznać, czy Ty lub...