6

Hoogfunctionerende angst

Laatst bijgewerkt: augustus 13, 2023

Featured Image

Table of Contents

De fysieke en mentale tol van stress en angst kan het dagelijks functioneren van iemand beïnvloeden. Hoogfunctionerende angst kan verschillende vormen aannemen en zich van persoon tot persoon op een unieke manier manifesteren.

Angst kan zich vermommen door bepaalde houdingen, gewoonten of gedragingen, waardoor het een uitdaging is om hoogfunctionerende angst te herkennen. De uiterlijke verschijning of houding van een persoon kan gewoon lijken, maar hij of zij kan symptomen ervaren die alledaagse taken, zoals het voltooien van werktaken, ongelooflijk moeilijk maken.

 

Wat is hoogfunctionerende angst

wat is hoogfunctionerende angstEr is sprake van hoogfunctionerende angst wanneer iemand angst ervaart, maar nog steeds kan omgaan met de dagelijkse vereisten van het leven thuis en op het werk. Het kan de kwaliteit van leven beïnvloeden en moet worden behandeld om iemand te helpen om te gaan met de uitdagingen en stressfactoren van het leven.

Hoogfunctionerende angst wordt in de DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) niet geïdentificeerd als een psychische stoornis. Als het gaat om hoogfunctionerende angst, ben je misschien in staat om taken uit te voeren, maar ervaar je hoge niveaus van angst die zich uiten in lichamelijke symptomen. Desondanks houd je je problemen verborgen en lijd je in stilte.

 

Gegeneraliseerde angststoornis

Gegeneraliseerde angststoornis (GAD) is een angststoornis die gekenmerkt wordt door aanhoudende gevoelens van zorgen die het dagelijks functioneren beïnvloeden. GAD maakt het voor mensen moeilijk om te ontspannen en zich op taken te concentreren. Als je GAD hebt, kun je last hebben van zweten, rusteloosheid, moeite met slikken en een verhoogde aandrang om te plassen.

 

Het verschil tussen normale en hoogfunctionerende angst

Angst is een natuurlijk gevoel dat, hoewel het onaangenaam is, niet te veel leed moet veroorzaken en het dagelijks functioneren moet beïnvloeden. Bij normale angstniveaus kunnen mensen nog steeds gemotiveerd zijn om taken uit te voeren, zich te concentreren en alert te zijn. Bij een hoog functionerende angst zie je er geëngageerd en beheerst uit, maar vertoon je een aantal fysieke tekenen van stress en kan je het gevoel hebben dat je geest in complete chaos is.

 

Oorzaken van hoogfunctionerende angst

Hoogfunctionerende angst kan het gevolg zijn van verschillende factoren in iemands leven, waaronder genetische en omgevingsfactoren en persoonlijkheidskenmerken die zich in de loop der tijd hebben ontwikkeld. Misschien kun je niet precies aangeven wat de oorzaak van je angst is, maar een therapeut kan je helpen begrijpen wat je angstige gedachten triggert.

 

Stressvolle levensgebeurtenissen

Stressvolle of ongunstige gebeurtenissen kunnen zich op elk moment in je leven voordoen. Je kunt beïnvloed worden door het zien of meemaken van traumatische gebeurtenissen zoals de dood van een geliefde, oorlog en geweld, de diagnose van een ernstige ziekte, wonen in een gevaarlijk gebied of een natuurramp. Zeer stressvolle banen of werkomgevingen, zoals een ziekenhuis of een penitentiaire inrichting, kunnen ook leiden tot hoogfunctionerende angst. Andere voorbeelden van stressvolle gebeurtenissen in het leven zijn financiële of juridische problemen, een blessure, of ontslagen worden.

 

Relaties

Je kunt al op jonge leeftijd stress ervaren als je in een kritisch en veeleisend gezin leeft. Misschien heb je een genetische voorgeschiedenis van angststoornissen in je familie. Het uit elkaar gaan van een partner, vriend(in) of echtscheiding draagt ook bij aan hoogfunctionerende angst.

 

Misbruik

Misschien heb je in je kindertijd of volwassen leven misbruik meegemaakt of gezien van een familielid of partner, collega, klasgenoot of mensen online. Het kan je emotioneel, sociaal en seksueel beïnvloeden. Drugsmisbruik, vooral met stimulerende middelen zoals cafeïne, medicijnen voor ADHD of cocaïne, kan het angstniveau verhogen.

 

Geestelijke gezondheid of andere gezondheidsproblemen

Geestelijke gezondheidsproblemen of psychische aandoeningen vormen ook een risico voor hoogfunctionerende angst. Onderliggende gezondheidsproblemen, zoals een schildklier- of hartaandoening, kunnen de symptomen van hoogfunctionerende angst verergeren.

 

Symptomen van hoogfunctionerende angst

Symptomen van hoogfunctionerende angst

Angst kan variëren van milde tot ernstige symptomen en variëren in duur en onduidelijkheid. Symptomen zien er bij iedereen anders uit. Sommige mensen kunnen hun symptomen goed verbergen en zien er kalm uit. Anderen kunnen zich terughoudend opstellen en zich verslagen gedragen. Je kunt je bang of bezorgd voelen en teveel nadenken. Obsessieve gedachten zorgen ervoor dat je je niet ontspannen voelt. Angstsymptomen kunnen langdurige gevolgen hebben voor je gezondheid en relaties.

 

Fysieke tekenen

De lichamelijke symptomen van angst kunnen in eerste instantie onopgemerkt blijven door jezelf of anderen. Lichamelijke symptomen kunnen verward worden met iets dat medisch niet in orde is, waardoor er meer stress ontstaat. Het stresshormoon cortisol komt vrij wanneer je angst ervaart. Wanneer de cortisolspiegel wordt ingeschakeld, beïnvloedt dit het lichaam op talloze manieren. Als de symptomen onbehandeld blijven, kunnen ze leiden tot ernstige geestelijke en lichamelijke gezondheidsproblemen zoals depressie, een hartaanval en drugsmisbruik. Het is moeilijker om je te verbergen achter lichamelijke symptomen.

 

Vermoeidheid

Je kunt vermoeidheid of uitputting voelen na het ervaren van veel stress. Je kunt zelfs periodieke slapeloosheid voelen, wat leidt tot hoofdpijn en trillen.

 

Nerveuze gewoonten

Het aannemen van nerveuze gewoonten kan dienen als een manier om je angst te verlichten. Deze gewoonten kunnen bestaan uit nagelbijten, knokkels kraken, op je lip kauwen, met je been schudden of repetitieve bewegingen maken om je nerveuze energie te kanaliseren.

 

Spierspanning

Spierspanning kan ook een symptoom van angst zijn. Tekenen van spierspanning zijn onder andere het op elkaar klemmen van je vuisten en kaak en andere spieren. De spieren kunnen langere tijd in half samengetrokken posities blijven, waardoor kleine knobbels of knopen kunnen ontstaan.

 

Niet-fysieke tekenen

Hoewel een hoogfunctionerende angst er aan de buitenkant voor kan zorgen dat iemand kalm lijkt, kan het van binnen juist het tegenovergestelde zijn. Mensen met een hoogfunctionerende angst overdenken vaak veel situaties. Een veelvoorkomend niet-fysiek teken van hoogfunctionerende angst is dat je anderen nooit wilt teleurstellen en dat je een 'people pleaser' bent. Je kunt moeite gaan hebben met nee zeggen, zelfs ten koste van jezelf.

Vaak leiden onzekerheid of hoge eisen tot periodes van uitstelgedrag, gevolgd door periodes van last-minute werk. Uitstellen is een hoogfunctionerende vermijdingstechniek omdat het je angst op een inefficiënte manier productief laat zijn. Je besteedt al je tijd aan andere dingen in plaats van aan de taak die je moet voltooien om er niet mee bezig te hoeven zijn. Deze gewoonte verhoogt vervolgens het angstniveau.

 

Faalangst

Je bent streng voor jezelf en stelt voortdurend hoge eisen om perfectie na te streven. Je vindt het misschien moeilijk om taken aan anderen te delegeren. Je hebt misschien ook hulp nodig om taken zelfstandig af te ronden, omdat je bang bent dat je de norm van perfectie niet haalt.

 

Slaapproblemen

Mensen met een hoogfunctionerende angst hebben vaak moeite met wakker worden of in slaap vallen. Je gedachten kunnen je 's nachts wakker houden en ervoor zorgen dat je niet genoeg slaap krijgt, waardoor je overdag oververmoeid raakt.

 

Overmatige bezorgdheid

Overmatige angst duurt dagen en gaat minstens zes maanden door. Je gedachten kunnen somber of verdrietig worden, waardoor je je depressief of ontoereikend voelt. Je geest stopt nooit met denken aan wat er mis kan gaan.

 

Behandelopties

Voorschriften Medicijnen

Je kunt praten met psychiaters, nurse practitioners, huisartsen of een medische professional om de opties te bespreken voor medicatie om angststoornissen te behandelen en de dosering om je symptomen onder controle te houden. Voordat een arts je medicatie voorschrijft, moet hij of zij een uitgebreide diagnose van de angststoornis stellen.

Deze medicijnen kunnen de kalmte verhogen door chemische stoffen in de hersenen te reguleren:

  • Antidepressiva zoals serotonineheropnameremmers (SSRI's), tricyclische antidepressiva en serotonine-norepinefrineheropnameremmers (SNRI's)

  • Bètablokkers, buspiron, een middel tegen angst, en benzodiazepinen voor kortdurende angstverlichting

 

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van gesprekstherapie die kan helpen om angstige gedachten te verminderen door situaties onder ogen te zien die angst oproepen. Een therapeut of counselor kan je ook helpen om je symptomen te begrijpen en technieken aanleren, zoals meditatie en spierontspanning, die helpen om de angstsymptomen onder controle te houden. Cognitieve gedragstherapie is de meest gebruikte therapie om hoogfunctionerende angst te behandelen en gedrag beter te begrijpen.

 

Veelgestelde vragen

Zijn er andere vormen van angst?

Paniekstoornissen bestaan uit paniekaanvallen en plotselinge flitsen van angst zonder waarschuwing vooraf. Het veroorzaakt kortademigheid, pijn op de borst, duizeligheid en hartkloppingen die aanvoelen als een opkomende hartaanval.

Een sociale angststoornis treedt meestal op in sociale omgevingen en ontstaat wanneer je een gesprek of gesprek aangaat. Je begint je overmatig zorgen te maken en overdenkt wat je gaat zeggen, waarbij je je afvraagt of het je zal vernederen.

Er is sprake van een posttraumatische stressstoornis (PTSS) wanneer iemand verschillende symptomen ervaart, zoals nachtmerries, flashbacks, een verminderde stemming, angst en vermijding na blootstelling aan een traumatische gebeurtenis zoals misbruik, geweld en ziekte. Iemand kan behandeling zoeken zoals cognitieve gedragstherapie of medicatiebehandelingen.

Bij een obsessieve-compulsieve stoornis (OCD) ervaart iemand obsessieve en opdringerige gedachten. Ze doen ook uitgebreide rituelen die gericht zijn op het verminderen van de angststoornis. Vroeger werd het geclassificeerd als een angststoornis.

 

Wat zijn andere tips om om te gaan met hoogfunctionerende angst?

Doe regelmatig aan lichaamsbeweging om gezond te blijven en je overdag energiek te voelen. Door je lichaam te strekken en te bewegen kun je je losmaken van wat stress veroorzaakt en je mentale gezondheid verbeteren.

Een goede slaaphygiëne en een consistent slaapschema zijn gunstig voor het omgaan met de symptomen van een hoogfunctionerende angststoornis. Er zijn verschillende manieren waarop je slapeloosheid en slaaptekort kunt bestrijden, waaronder:

  • Douchen of een boek lezen om je lichaam en geest tot rust te brengen
  • Stel een goede bedtijd in om ervoor te zorgen dat je acht uur of meer slaapt

Geplande ontspanning en meditatie kunnen het stressniveau ook verlagen. Overweeg de voor- en nadelen wanneer je keuzes bespreekt met een vriend, mentor, psychiater of counselor.

Als je gestrest bent over een taak of opdracht, weeg dan de voordelen af, zoals de taak van je to-do-lijst schrappen, en de nadelen van weggaan en je haasten om de taak later af te ronden. Als je realistische doelen stelt, voel je je meer ontspannen en kun je taken beter afronden. Houd rekening met werkdruk en tijd/deadlines.

 

Anahana geestelijke gezondheidszorg

Wiki's

Positiviteit

Veerkracht

Dankbaarheid

Belazeren

Het bedriegersyndroom

Geestelijke gezondheid

Sociaal isolement

Schaduwwerk

Syncroniciteit

Grenzen

Emoties

Burnout

Medeleven

Positieve psychologie

Benadering Vermijding Conflict

Angst

Hoogfunctionerende angst

Welzijn

Motivatie

Rust en verteer

 

Blog

Hersenmist

Wat is narcisme

Seizoensgebonden affectieve stoornis

Digitale detox

Cognitieve gedragstherapie

Wat is schaduwwerk

Stigma op geestelijke gezondheid

Stoppen met piekeren

Stoppen met uitstellen

Hoe te stoppen met piekeren

 

Referenties

https://www.forbes.com/health/mind/what-is-high-functioning-anxiety/

https://www.verywellmind.com/what-is-high-functioning-anxiety-4140198

https://healthmatters.nyp.org/what-is-high-functioning-anxiety/

https://www.bannerhealth.com/healthcareblog/teach-me/signs-you-have-high-functioning-anxiety-and-what-to-do-about-it

https://www.medicalnewstoday.com/articles/high-functioning-anxiety

https://www.choosingtherapy.com/high-functioning-anxiety/

https://www.rosehillcenter.org/mental-health-blog/signs-you-have-high-functioning-anxiety/

De inhoud van dit artikel is alleen bedoeld voor informatieve doeleinden en is niet bedoeld ter vervanging van professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Het wordt altijd aanbevolen om een gekwalificeerde zorgverlener te raadplegen voordat u veranderingen aanbrengt in uw gezondheid of als u vragen of zorgen hebt over uw gezondheid. Anahana is niet aansprakelijk voor fouten, weglatingen of gevolgen die kunnen voortvloeien uit het gebruik van de verstrekte informatie.

Compassie

9 min read

Compassie

De meeste mensen omschrijven het als 'in de huid kruipen van een ander'. Het is een actie en emotie die mensen dichter bij elkaar brengt en ervoor...

Welzijn

12 min read

Welzijn

Welzijn is een multidimensioneel concept dat een veelheid aan onderling verbonden factoren omvat. Het wordt algemeen erkend als de optimale staat van...

Motivatie

13 min read

Motivatie

Leer meer over motivatie: hoe mensen gemotiveerd worden en blijven, de soorten inspiratie en manieren om zelfactualisatie, zelfbepaling en...

Rust en digest

10 min read

Rust en digest

Rusten en verteren is als het indrukken van een resetknop en onszelf toestemming geven om gewoon te ademen en in vrede te zijn. Dus de volgende keer...

Angst

11 min read

Angst

Angst is de algemene term die wordt gebruikt om verschillende angststoornissen te beschrijven. Deze stoornissen komen veel voor in de algemene...

Catastroferen

8 min read

Catastroferen

Leer meer over het concept catastroferen, de onderliggende oorzaken, tekenen en symptomen van catastrofaal denken en verschillende technieken die je...